તારીખ: 12 July
આ દિવસ મહિલા શિક્ષણ અને બાળ અધિકારો માટે લડનાર સૌથી નાની વયના નોબેલ પુરસ્કાર વિજેતા મલાલા યુસુફઝાઈના સન્માનમાં મનાવાતો 'વિશ્વ મલાલા દિવસ' (World Malala Day - 2013), ભારતની ગ્રામીણ અને કૃષિ ધિરાણ ક્ષેત્રની સર્વોચ્ચ બેંક 'નાબાર્ડ સ્થાપના દિવસ' (NABARD Foundation Day - 1982) તથા પ્લાસ્ટિક મુક્ત પર્યાવરણનો સંદેશ આપતો 'વિશ્વ પેપર બેગ દિવસ' (World Paper Bag Day) માટે જાણીતો છે. આ લેખનો મુખ્ય હેતુ વાચકો અને વિદ્યાર્થીઓને બાળકીઓનું શિક્ષણ, નાબાર્ડ (NABARD), શિવરામન સમિતિ, પર્યાવરણ અનુકૂળ પેપર બેગ્સ અને 12 July ના ઐતિહાસિક બનાવોથી માહિતગાર કરવાનો છે.

📜 ઇતિહાસ અને ઉત્પત્તિ (History & Origin)

🎯 મુખ્ય હેતુ અને ઉજવણી

દર વર્ષે 12 July ના રોજ વૈશ્વિક અને રાષ્ટ્રીય સ્તરે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN), કેન્દ્રીય નાણાં મંત્રાલય, કેન્દ્રીય કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ મંત્રાલય, NABARD તથા વિવિધ શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ દ્વારા આ તારીખ મનાવાય છે, જેના મુખ્ય ઉદ્દેશ્યો નીચે મુજબ છે:

• વિશ્વની દરેક બાળકીને સમાન, ગુણવત્તાયુક્ત અને સલામત શિક્ષણ મેળવવાનો અધિકાર સુનિશ્ચિત કરવો.
• ભારતમાં કૃષિ, લઘુ ઉદ્યોગો અને ગ્રામીણ ક્ષેત્રે ધિરાણ આપતી સંસ્થાઓને મજબૂત કરીને ગ્રામીણ વિકાસને વેગ આપવો.

🌟 મહત્વ અને વર્તમાન વર્ષની થીમ

સામાજિક અને શૈક્ષણિક મહત્વ: મલાલા યુસુફઝાઈને માત્ર 17 વર્ષની વયે 2014 માં ભારતના ચાઇલ્ડ રાઇટ્સ એક્ટિવિસ્ટ કૈલાશ સત્યાર્થી સાથે સંયુક્ત રીતે 'નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર' એનાયત કરાયો હતો.
આર્થિક અને રાષ્ટ્રીય મહત્વ: નાબાર્ડ એ દેશના કૃષિ ધિરાણ (Agricultural Credit), સ્વસહાય જૂથો (SHG - Bank Linkage) અને 'આરઆઈડીએફ' (RIDF - Rural Infrastructure Development Fund) માટે કામ કરતી ભારત સરકારની શિખર સંસ્થા છે.

🏛️ 'નાબાર્ડ' (NABARD) વિશે

🌍 ભારતમાં ઉજવણી અને પ્રવૃત્તિઓ

ભારતમાં ઉજવણી: નાબાર્ડના મુંબઈ સ્થિત વડા મથક અને તમામ ક્ષેત્રીય કાર્યાલયોમાં 'નાબાર્ડ સ્થાપના દિવસ' નિમિત્તે કૃષિ અને ગ્રામીણ ધિરાણ પરિસંવાદો યોજાય છે. શાળાઓમાં "બેટી બચાવો, બેટી પઢાવો" અને કાગળની થેલી બનાવવાની કાર્યશાળાઓ યોજાય છે. GPSC, CCE અને UPSC ની તૈયારી કરતા પ્લેટફોર્મ્સ પર NABARD Act 1981, B. Sivaraman Committee, Malala Yousafzai (Nobel Peace Prize 2014), Kailash Satyarthi અને Paper Bag Day પર વિશેષ ઓનલાઈન કસોટીઓ યોજાય છે.

સામાન્ય પ્રવૃત્તિઓ: પ્લાસ્ટિક બેગનો ત્યાગ કરીને હાથબનાવટની કાગળ કે કાપડની થેલીઓનો ઉપયોગ શરૂ કરવો, શાળાઓ અને કૉલેજોમાં "બાળકીઓનું શિક્ષણ અને મલાલાનું બલિદાન" તથા "ભારતમાં નાબાર્ડની ભૂમિકા" પર વક્તૃત્વ અને નિબંધ સ્પર્ધા યોજાય છે તથા સોશિયલ મીડિયા પર #WorldMalalaDay #MalalaYousafzai #NABARD #NABARDFoundationDay #PaperBagDay #BetiBachaoBetiPadhao અને #RuralDevelopment હેશટેગ દ્વારા તથ્યો શેર કરવામાં આવે છે.

💡 રસપ્રદ અને ઓછા જાણીતા તથ્યો (Interesting Facts)

• યુએન પ્રખ્યાત ભાષણ: 12 July 2013 ના રોજ મલાલા યુસુફઝાઈએ સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં કહ્યું હતું: "એક બાળક, એક શિક્ષક, એક પુસ્તક અને એક પેન સમગ્ર વિશ્વને બદલી શકે છે."
• વિશ્વનો સૌથી મોટો માઇક્રોફાઇનાન્સ પ્રોજેક્ટ: 1992 માં નાબાર્ડ દ્વારા શરૂ કરાયેલ 'SHG-Bank Linkage Programme' વિશ્વનો સૌથી મોટો માઇક્રોફાઇનાન્સ (લઘુ ધિરાણ) પ્રોજેક્ટ બની ગયો છે.
• નાસા જેમ્સ વેબ ટેલિસ્કોપ (2022): 12 July 2022 ના રોજ નાસા (NASA) એ 'જેમ્સ વેબ સ્પેસ ટેલિસ્કોપ' (JWST) દ્વારા લેવાયેલી બ્રહ્માંડની સર્વપ્રથમ રંગીન અને અત્યંત ઊંડાણપૂર્વકની તસવીર (First Deep Field Image) જાહેર કરી હતી.
• 12 July 1912 ના રોજ પ્રખ્યાત ફિલ્મ 'ધ લાઇફ ઓફ એડોલ્ફ હિટલર' ના સમયગાળામાં ફ્રાન્સમાં પ્રથમ સંપૂર્ણ લંબાઈની ફીચર ફિલ્મનું પ્રદર્શન થયું હતું.

👤 મહત્વપૂર્ણ વ્યક્તિઓ અને સંસ્થાઓ

• મલાલા યુસુફઝાઈ: નોબેલ વિજેતા બાળ અધિકાર પ્રણેતા.
• બી. શિવરામન: નાબાર્ડ સ્થાપના સમિતિના અધ્યક્ષ.
• NABARD / UN: આર્થિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય શિખર સંસ્થાઓ.

🚀 આજના સમયમાં પ્રાસંગિકતા અને નાગરિક ફરજ

મહિલા શિક્ષણ અને કૃષિ આત્મનિર્ભરતા: વિશ્વના યુદ્ધગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં (જેમ કે અફઘાનિસ્તાન) દીકરીઓના શિક્ષણ પર લાગેલા પ્રતિબંધો સામે અવાજ ઉઠાવવો. ઉપરાંત, ટેકનોલોજી આધારિત ખેતી અને એગ્રી-સ્ટાર્ટઅપ્સને નાબાર્ડ દ્વારા પ્રોત્સાહન આપીને ખેડૂતોની આવક વધારવી એ સમયની માંગ છે.
આપણે શું કરી શકીએ? આજના દિવસે પોતાની આસપાસની વંચિત બાળકીઓના શિક્ષણ અને પુસ્તકોની મદદ માટે સંકલ્પ લેવો, ભારતમાં કાગળની થેલીઓ (Paper Bags) જાતે બનાવીને પ્લાસ્ટિક મુક્ત પર્યાવરણમાં યોગદાન આપવું તથા નાબાર્ડ દ્વારા સંચાલિત 'આરઆઈડીએફ' અને સ્વસહાય જૂથ યોજનાઓ વિશે અભ્યાસ કરવો.

❓ વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQs)

---