તારીખ: 22 ફેબ્રુઆરી
આ દિવસ વિશ્વભરમાં યુવાનોમાં શિસ્ત અને સેવાભાવના ખીલવવા મનાવાતો 'વિશ્વ સ્કાઉટ દિવસ' (World Scout Day / World Thinking Day), મહાત્મા ગાંધીના ધર્મપત્ની અને સ્વાતંત્ર્ય સેનાની કસ્તૂરબા ગાંધી ની પુણ્યતિથિ તથા અમેરિકાના પ્રથમ રાષ્ટ્રપતિ જ્યોર્જ વોશિંગ્ટન ની જન્મજયંતિ માટે જાણીતો છે. આ લેખનો મુખ્ય હેતુ વાચકો અને વિદ્યાર્થીઓને સ્કાઉટિંગ ચળવળનો ઇતિહાસ, કસ્તૂરબા ગાંધીનું આઝાદીમાં પ્રદાન અને 22 ફેબ્રુઆરીના ઐતિહાસિક બનાવોથી માહિતગાર કરવાનો છે.

📜 ઇતિહાસ અને ઉત્પત્તિ (History & Origin)

🎯 મુખ્ય હેતુ અને ઉજવણી

દર વર્ષે 22 ફેબ્રુઆરી ના રોજ વૈશ્વિક સ્તરે 'વર્લ્ડ ઓર્ગેનાઇઝેશન ઓફ ધ સ્કાઉટ મૂવમેન્ટ' (WOSM), ભારત સ્કાઉટ્સ એન્ડ ગાઇડ્સ (BSG) અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ દ્વારા આ તારીખ મનાવાય છે, જેના મુખ્ય ઉદ્દેશ્યો નીચે મુજબ છે:

• યુવાનોમાં નેતૃત્વ, દેશભક્તિ, શિસ્ત અને સામાજિક સેવાની ભાવના કેળવવી.
• ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામમાં કસ્તૂરબા ગાંધીના અપ્રતિમ ત્યાગ અને સમર્પણને યાદ કરવું.

🌟 મહત્વ અને વર્તમાન વર્ષની થીમ

સામાજિક અને શૈક્ષણિક મહત્વ: સ્કાઉટિંગ એ વિશ્વની સૌથી મોટી બિન-રાજકીય યુવા ચળવળ છે, જે વ્યક્તિગત અને સામાજિક વિકાસમાં અગત્યનો ભાગ ભજવે છે.
રાષ્ટ્રીય અને ઐતિહાસિક મહત્વ: કસ્તૂરબા ગાંધીનું જીવન ભારતીય નારીની શક્તિ, સાદગી અને સ્વાભિમાનનું પ્રતીક છે.

⚜️ ધ ભારત સ્કાઉટ્સ એન્ડ ગાઇડ્સ (BSG)

🌍 ભારતમાં ઉજવણી અને પ્રવૃત્તિઓ

ભારતમાં ઉજવણી: 'ધ ભારત સ્કાઉટ્સ એન્ડ ગાઇડ્સ' (BSG) દ્વારા દેશભરની શાળાઓમાં સર્વિસ કેમ્પ, ઓલ-નાઇટ હાઇકિંગ અને સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો યોજાય છે. પુણે સ્થિત આગા ખાન પેલેસ ખાતે કસ્તૂરબા ગાંધીને શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરવા માટે વિશેષ પ્રાર્થના સભા યોજાય છે. GPSC, CCE અને UPSC ની તૈયારી કરતા પ્લેટફોર્મ્સ પર કસ્તૂરબા ગાંધી, આગા ખાન પેલેસનો ઇતિહાસ, ભારત સ્કાઉટ્સ એન્ડ ગાઇડ્સ (1950) અને અમેરિકી ક્રાંતિ પર વિશેષ ઓનલાઈન કસોટીઓ યોજાય છે.

સામાન્ય પ્રવૃત્તિઓ: શાળાઓમાં સ્કાઉટ્સ અને ગાઇડ્સ દ્વારા પરેડ, ધ્વજ વંદન, સેવા કાર્યક્રમો અને "કસ્તૂરબાનું આઝાદીમાં યોગદાન" પર વક્તૃત્વ સ્પર્ધા, વૃક્ષારોપણ અને સ્વચ્છતા અભિયાન હાથ ધરવું તથા સોશિયલ મીડિયા પર #WorldScoutDay, #WorldThinkingDay, #KasturbaGandhi, #BharatScoutsAndGuides, #GeorgeWashington અને #BadenPowell હેશટેગ દ્વારા તથ્યો શેર કરવામાં આવે છે.

💡 રસપ્રદ અને ઓછા જાણીતા તથ્યો (Interesting Facts)

• પ્રથમ ક્લોન્ડ પ્રાણી 'ડોલી ઘેટાં' (1997): 22 ફેબ્રુઆરી 1997 ના રોજ સ્કોટલેન્ડના વૈજ્ઞાનિકોએ વિશ્વના પ્રથમ ક્લોન કરેલા સસ્તન પ્રાણી 'ડોલી ઘેટાં' (Dolly Sheep) ના સફળ જન્મની સત્તાવાર જાહેરાત કરી હતી.
• 'બા' અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષિત માતૃત્વ દિવસ: મહાત્મા ગાંધી કસ્તૂરબાને આદરથી 'બા' કહીને બોલાવતા હતા, અને ભારત સરકાર દ્વારા કસ્તૂરબાના જન્મદિન (11 એપ્રિલ) ને 'રાષ્ટ્રીય સુરક્ષિત માતૃત્વ દિવસ' તરીકે મનાવવામાં આવે છે.
• સ્કાઉટિંગની શરૂઆત (1907): સ્કાઉટિંગની શરૂઆત 1907 માં બ્રાઉનસી આઇલેન્ડ કેમ્પથી લોર્ડ બેડન પૉવેલે કરી હતી.
• 22 ફેબ્રુઆરી 1958 ના રોજ ઈજિપ્ત અને સીરિયાએ એકઠા થઈને 'યુનાઈટેડ અરબ રિપબ્લિક' ની રચના કરી હતી.

👤 મહત્વપૂર્ણ વ્યક્તિઓ અને સંસ્થાઓ

• લોર્ડ બેડન પૉવેલ: સ્કાઉટિંગ ચળવળના વૈશ્વિક જનક.
• કસ્તૂરબા ગાંધી: સ્વાતંત્ર્ય સેનાની અને રાષ્ટ્રમાતા.
• જ્યોર્જ વોશિંગ્ટન: અમેરિકાના પ્રથમ રાષ્ટ્રપતિ.

🚀 આજના સમયમાં પ્રાસંગિકતા અને નાગરિક ફરજ

યુવા શક્તિ અને મહિલા સશક્તિરણ: ડિજિટલ યુગમાં બાળકો અને યુવાનોમાં શિસ્ત, ટીમવર્ક અને કુદરત પ્રત્યે પ્રેમ કેળવવા સ્કાઉટિંગ ખૂબ જરૂરી છે. કસ્તૂરબાનું જીવન સ્ત્રીઓ માટે આત્મનિર્ભરતા, સાહસ અને ત્યાગનું અમર પ્રેરણાસ્રોત છે.
આપણે શું કરી શકીએ? બાળકોને શાળાઓમાં સ્કાઉટ્સ એન્ડ ગાઇડ્સ અથવા એનસીસી (NCC) માં જોડાવા પ્રોત્સાહિત કરવા, આજના દિવસે કોઈ સામાજિક કે પર્યાવરણીય સેવા કાર્ય કરવું તથા કસ્તૂરબા ગાંધીના જીવન પર આધારિત પુસ્તકો કે દસ્તાવેજી ચિત્રો વાંચવા/જોવા.

❓ વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQs)

---