તારીખ: 21 જાન્યુઆરી
આ દિવસ ઉત્તર-પૂર્વ ભારતના ત્રણ રાજ્યો ત્રિપુરા, મણિપુર અને મેઘાલય ના સત્તાવાર 'રાજ્ય સ્થાપના દિવસ' (Statehood Day), ભારતીય સ્વતંત્રતા સંગ્રામના મહાન ક્રાંતિકારી રાસબિહારી બોઝ ની પુણ્યતિથિ તથા વિશ્વ ઇતિહાસની મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓ માટે જાણીતો છે. આ લેખનો મુખ્ય હેતુ વાચકો અને વિદ્યાર્થીઓને ઉત્તર-પૂર્વ ભારતના રાજકીય ઇતિહાસ, પૂર્વોત્તર રાજ્યોના વિકાસ, રાસબિહારી બોઝનું યોગદાન અને 21 જાન્યુઆરીના બનાવોથી માહિતગાર કરવાનો છે.

📜 ઇતિહાસ અને ઉત્પત્તિ (History & Origin)

🎯 મુખ્ય હેતુ અને ઉજવણી

દર વર્ષે 21 જાન્યુઆરી ના રોજ કેન્દ્ર સરકાર, પૂર્વોત્તર પરિષદ (North Eastern Council) અને ત્રિપુરા, મણિપુર તથા મેઘાલય રાજ્ય સરકારો દ્વારા આ તારીખ મનાવાય છે, જેના મુખ્ય ઉદ્દેશ્યો નીચે મુજબ છે:

• ઉત્તર-પૂર્વ ભારતના સાંસ્કૃતિક વારસા, પ્રકૃતિ અને આર્થિક વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવું.
• આઝાદીની લડતમાં દેશ-વિદેશમાં ક્રાંતિની જ્યોત પ્રગટાવનાર રાસબિહારી બોઝના સર્વોચ્ચ બલિદાનને નમન કરવું.

🌟 મહત્વ અને વર્તમાન વર્ષની થીમ

રાજકીય અને ભૌગોલિક મહત્વ: 1972 ના પુનર્ગઠને ઉત્તર-પૂર્વ ભારતના સીમાડાઓને સ્થિરતા આપી અને ત્યાંના સ્થાનિક લોકોની આકાંક્ષાઓને પૂર્ણ કરી.
રાષ્ટ્રીય મહત્વ: રાસબિહારી બોઝે જાપાનમાં 'ઇન્ડિયન ઇન્ડિપેન્ડન્સ લીગ' ની સ્થાપના કરીને નેતાજી સુભાષચંદ્ર બોઝ માટે આઝાદ હિન્દ ફોજનો માર્ગ સરળ કર્યો હતો.

🌺 અષ્ટલક્ષ્મી (Ashtalakshmi of India)

🌍 ભારતમાં ઉજવણી અને પ્રવૃત્તિઓ

ભારતમાં ઉજવણી: અગરતળા (ત્રિપુરા), ઇમ્ફાલ (મણિપુર) અને શિલોંગ (મેઘાલય) ખાતે રાજ્યપાલ અને મુખ્યમંત્રીઓ દ્વારા સત્તાવાર પરેડ અને સાંસ્કૃતિક મહોત્સવ યોજાય છે. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા નવી દિલ્હીમાં 'પૂર્વોત્તર ઉત્સવ' નું આયોજન કરાય છે. GPSC, CCE અને UPSC ની તૈયારી કરતા પ્લેટફોર્મ્સ પર ઉત્તર-પૂર્વીય ક્ષેત્ર (પુનર્ગઠન) અધિનિયમ 1971, રાસબિહારી બોઝ, આઝાદ હિન્દ ફોજ, ભારતીય બંધારણની 6ઠી અનુસૂચિ અને પૂર્વોત્તર ભૂગોળ પર વિશેષ ઓનલાઈન કસોટીઓ યોજાય છે.

સામાન્ય પ્રવૃત્તિઓ: શાળાઓમાં "ઉત્તર-પૂર્વ ભારતનું લોકજીવન અને સંસ્કૃતિ" તથા "રાસબિહારી બોઝનું ક્રાંતિકારી યોગદાન" પર નિબંધ, નૃત્ય સ્પર્ધા અને ચિત્રકળા પ્રદર્શન, પૂર્વોત્તર રાજ્યોના હસ્તકળા, વાંસ અને ટેક્સટાઇલ ઉત્પાદનોનું પ્રદર્શન તથા સોશિયલ મીડિયા પર #TripuraStatehoodDay, #ManipurStatehoodDay, #MeghalayaStatehoodDay, #RashBehariBose, #NorthEastIndia અને #Ashtalakshmi હેશટેગ દ્વારા તથ્યો શેર કરવામાં આવે છે.

💡 રસપ્રદ અને ઓછા જાણીતા તથ્યો (Interesting Facts)

• મેઘાલય અને મોસિનરામ: મેઘાલયનું નામકરણ 'મેઘ' (વાદળ) અને 'આલય' (ઘર) પરથી થયું છે, કારણ કે વિશ્વમાં સૌથી વધુ વરસાદ પડતું સ્થળ 'મોસિનરામ' (Mawsynram) મેઘાલયમાં આવેલું છે.
• તરતું સરોવર (Loktak Lake): મણિપુરનું 'લોકટક સરોવર' વિશ્વનું એકમાત્ર તરતું સરોવર છે, જ્યાં 'કેઇબુલ લામજાઓ' (Keibul Lamjao) નેશનલ પાર્ક આવેલો છે.
• લુઈ 16માને ફાંસી (1793): 21 જાન્યુઆરી 1793 ના રોજ ફ્રેન્ચ ક્રાંતિ દરમિયાન ફ્રાન્સના રાજા લુઈ 16મા (King Louis XVI) ને ગિલોટિન પર ચડાવીને ફાંસી આપવામાં આવી હતી.
• 21 જાન્યુઆરી 1976 ના રોજ વિશ્વના પ્રથમ અને એકમાત્ર સુપરસોનિક પેસેન્જર પ્લેન 'કોનકોર્ડ' (Concorde) ની પ્રથમ કોમર્શિયલ ઉડાન શરૂ થઈ હતી.

👤 મહત્વપૂર્ણ વ્યક્તિઓ અને સંસ્થાઓ

• રાસબિહારી બોઝ: મહાન ભારતીય ક્રાંતિકારી અને નેતાજીના પૂર્વસૂરી.
• વ્લાદિમીર લેનિન: સોવિયેત યુનિયનના સ્થાપક.
• પૂર્વોત્તર પરિષદ (NEC): પૂર્વોત્તર રાજ્યોના વિકાસ માટેની નોડલ એજન્સી.

🚀 આજના સમયમાં પ્રાસંગિકતા અને નાગરિક ફરજ

એક્ટ ઈસ્ટ પોલિસી અને ઇકો-ટુરિઝમ: ઉત્તર-પૂર્વ ભારત એ મ્યાનમાર અને દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયાના દેશો સાથે ભારતના વેપાર અને સંબંધોનું મુખ્ય દ્વાર (Gateway) છે. મેઘાલયના લિવિંગ રૂટ બ્રિજ, ત્રિપુરાના મહેલો અને મણિપુરની સંસ્કૃતિને પ્રોત્સાહન આપવું એ સમયની માંગ છે.
આપણે શું કરી શકીએ? ઉત્તર-પૂર્વ ભારતના સમૃદ્ધ વારસા, તહેવારો અને પ્રાકૃતિક સુંદરતા વિશે માહિતી મેળવવી અને પ્રવાસ કરવો, ક્રાંતિકારી રાસબિહારી બોઝના જીવન અને ગદર આંદોલનના ઇતિહાસ વિશે પુસ્તકો વાંચવા તથા ભારતના તમામ રાજ્યોની વિવિધતામાં એકતાનું સન્માન કરવું.

❓ વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQs)

---