તારીખ: 21 May
આ દિવસ ભારતના પૂર્વ પ્રધાનમંત્રી રાજીવ ગાંધી ની શહાદતની યાદમાં મનાવાતો 'રાષ્ટ્રીય આતંકવાદ વિરોધી દિવસ' (National Anti-Terrorism Day - 1991), સંયુક્ત રાષ્ટ્રનો 'આંતરરાષ્ટ્રીય ચા દિવસ' (International Tea Day) તથા યુનેસ્કોનો 'સંવાદ અને વિકાસ માટે વિશ્વ સાંસ્કૃતિક વિવિધતા દિવસ' (World Day for Cultural Diversity for Dialogue and Development) માટે જાણીતો છે. આ લેખનો મુખ્ય હેતુ વાચકો અને વિદ્યાર્થીઓને આતંકવાદ સામે એકતા, રાજીવ ગાંધીનું પ્રદાન, ચા ઉદ્યોગનું આર્થિક મહત્વ, સાંસ્કૃતિક વિવિધતા અને 21 May ના ઐતિહાસિક બનાવોથી માહિતગાર કરવાનો છે.

📜 ઇતિહાસ અને ઉત્પત્તિ (History & Origin)

🎯 મુખ્ય હેતુ અને ઉજવણી

દર વર્ષે 21 May ના રોજ ભારત સરકારનું ગૃહ મંત્રાલય, સંસ્કૃતિ મંત્રાલય, વાણિજ્ય મંત્રાલય (Tea Board of India), સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) અને યુનેસ્કો (UNESCO) દ્વારા આ તારીખ મનાવાય છે, જેના મુખ્ય ઉદ્દેશ્યો નીચે મુજબ છે:

• આતંકવાદ અને હિંસા સામે નાગરિકોમાં જાગૃતિ લાવી દેશમાં શાંતિ, એકતા અને અખંડિતતા જાળવવી.
• ચાના ઉત્પાદન, નિકાસ અને આ ક્ષેત્રે જોડાયેલા કરોડો શ્રમિકોના આર્થિક-સામાજિક કલ્યાણને પ્રોત્સાહિત કરવું.

🌟 મહત્વ અને વર્તમાન વર્ષની થીમ

રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને એકતાનું મહત્વ: આતંકવાદ એ લોકશાહી અને માનવતાનો સૌથી મોટો દુશ્મન છે. આ દિવસે દેશના તમામ સરકારી કાર્યાલયોમાં આતંકવાદ વિરોધી પ્રતિજ્ઞા (Anti-Terrorism Pledge) લેવડાવવામાં આવે છે.
આર્થિક અને કૃષિ મહત્વ: ભારત વિશ્વમાં ચાનો બીજો સૌથી મોટો ઉત્પાદક અને મોટો ઉપભોક્તા દેશ છે. ચા ઉદ્યોગ ખાસ કરીને પૂર્વોત્તર (અસમ, પશ્ચિમ બંગાળ) માં રોજગારીનો મુખ્ય આધાર છે.

💻 'ડિજિટલ ભારત' અને રાજીવ ગાંધીનું પ્રદાન

🌍 ભારતમાં ઉજવણી અને પ્રવૃત્તિઓ

ભારતમાં ઉજવણી: નવી દિલ્હીમાં 'વીર ભૂમિ' (રાજીવ ગાંધી સ્મારક) ખાતે દેશના વડાઓ દ્વારા પુષ્પાંજલિ અર્પણ કરાય છે. કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયના નિર્દેશાનુસાર તમામ સરકારી કચેરીઓ અને પોલીસ વિભાગોમાં આતંકવાદ વિરોધી શપથ લેવાય છે. GPSC, CCE અને UPSC ની તૈયારી કરતા પ્લેટફોર્મ્સ પર રાજીવ ગાંધી, પંચાયતી રાજ (64મો/73મો સુધારો પૃષ્ઠભૂમિ), કમ્પ્યુટર ક્રાંતિ, ટી બોર્ડ ઓફ ઇન્ડિયા (કોલકાતા) અને ઇન્ટરનલ સિક્યુરિટી (Internal Security) પર વિશેષ ઓનલાઈન કસોટીઓ યોજાય છે.

સામાન્ય પ્રવૃત્તિઓ: સરકારી અને ખાનગી સંસ્થાઓમાં આતંકવાદ વિરોધી શપથ ગ્રહણ, શાળાઓ અને કૉલેજોમાં "આતંકવાદ સામે યુવા શક્તિ" અને "ભારતનો ચા ઉદ્યોગ" પર વક્તૃત્વ, નિબંધ અને ચિત્રકામ સ્પર્ધા તથા સોશિયલ મીડિયા પર #AntiTerrorismDay #RajivGandhi #InternationalTeaDay #CulturalDiversity #PeaceAndUnity અને #TeaBoardIndia હેશટેગ દ્વારા તથ્યો શેર કરવામાં આવે છે.

💡 રસપ્રદ અને ઓછા જાણીતા તથ્યો (Interesting Facts)

• પ્રથમ ભારતીય મિસ યુનિવર્સ (1994): 21 May 1994 ના રોજ ભારતીય સુંદરી સુષ્મિતા સેન (Sushmita Sen) એ સર્વપ્રથમ વાર ભારત માટે 'મિસ યુનિવર્સ' (Miss Universe 1994) નો ખિતાબ જીતીને ઇતિહાસ રચ્યો હતો.
• ટી બોર્ડ ઓફ ઇન્ડિયા: 'ટી બોર્ડ ઓફ ઇન્ડિયા' (Tea Board of India) નું વડું મથક કોલકાતા ખાતે આવેલું છે, જેની સ્થાપના 1953 ના ટી એક્ટ હેઠળ થઈ હતી.
• સેન્ટ હેલેના ટાપુ શોધ (1502): 21 May 1502 ના રોજ પોર્ટુગીઝ ખલાસીઓએ દક્ષિણ એટલાન્ટિક મહાસાગરમાં આવેલા દુરગામી 'સેન્ટ હેલેના ટાપુ' (Saint Helena) ની શોધ કરી હતી (જ્યાં બાદમાં નેપોલિયન બોનાપાર્ટને કેદ કરાયો હતો).
• ચા એ પાણી પછી વિશ્વમાં સૌથી વધુ પીવાતું બીજું પ્રવાહી (Drink) છે.

👤 મહત્વપૂર્ણ વ્યક્તિઓ અને સંસ્થાઓ

• રાજીવ ગાંધી: ભારતના પૂર્વ પ્રધાનમંત્રી અને ભારત રત્ન વિજેતા.
• સુષ્મિતા સેન: ભારતની પ્રથમ મિસ યુનિવર્સ (1994).
• Tea Board of India / UNESCO: વાણિજ્યિક અને સાંસ્કૃતિક સંસ્થાઓ.

🚀 આજના સમયમાં પ્રાસંગિકતા અને નાગરિક ફરજ

ઝીરો ટોલરન્સ ટુ ટેરરિઝમ અને સાંસ્કૃતિક સહિષ્ણુતા: સાયબર આતંકવાદ, ક્રોસ-બોર્ડર ટેરરિઝમ અને કટ્ટરપંથ સામે દેશની સુરક્ષા એજન્સીઓને ડિજિટલ રીતે સજ્જ કરવી. ઉપરાંત, વિવિધ ધર્મો, ભાષાઓ અને સંસ્કૃતિઓ ધરાવતા ભારતમાં સામાજિક સૌહાર્દ અને ભાઈચારો જાળવી રાખવો એ સમયની માંગ છે.
આપણે શું કરી શકીએ? આજના દિવસે દેશમાં શાંતિ, સદ્ભાવ અને રાષ્ટ્રીય અખંડિતતા જાળવવાની પ્રતિજ્ઞા લેવી, કોઈપણ ભ્રામક કે અફવાજનક સામગ્રી સોશિયલ મીડિયા પર શેર ન કરવી જે સામાજિક અશાંતિ ફેલાવે તથા ભારતના ચા ઉદ્યોગ અને ચાના ઉત્પાદન સાથે જોડાયેલા નાના ખેડૂતોના આર્થિક સમર્થન વિશે માહિતી મેળવવી.

❓ વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQs)

---