તારીખ: 25 July
આ દિવસ ભારતમાં 1977 થી સતત મોટાભાગના રાષ્ટ્રપતિઓ દ્વારા શપથ લેવાની 'રાષ્ટ્રપતિ શપથ ગ્રહણ પરંપરા' (President Swearing-in Tradition), તબીબી ક્ષેત્રે IVF તકનીકથી વિશ્વની પ્રથમ ટેસ્ટ ટ્યુબ બેબી 'લુઇસ બ્રાઉન' નો જન્મ (1978) તથા જળ અકસ્માતો રોકવા માટે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર દ્વારા મનાવાતો 'વિશ્વ ડૂબતી અટકાવવાનો દિવસ' (World Drowning Prevention Day) માટે જાણીતો છે. આ લેખનો મુખ્ય હેતુ વાચકો અને વિદ્યાર્થીઓને ભારતીય બંધારણીય ઇતિહાસ, રાષ્ટ્રપતિ પદના શપથ, IVF વિજ્ઞાન, જળ સુરક્ષા અને 25 July ના ઐતિહાસિક બનાવોથી માહિતગાર કરવાનો છે.

📜 ઇતિહાસ અને ઉત્પત્તિ (History & Origin)

🎯 મુખ્ય હેતુ અને ઉજવણી

દર વર્ષે 25 July ના રોજ રાષ્ટ્રીય અને વૈશ્વિક સ્તરે ભારતનું રાષ્ટ્રપતિ ભવન, સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (WHO), કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રાલય તથા તબીબી સંસ્થાઓ દ્વારા આ તારીખ મનાવાય છે, જેના મુખ્ય ઉદ્દેશ્યો નીચે મુજબ છે:

• ભારતીય બંધારણીય મૂલ્યો અને દેશના સર્વોચ્ચ લોકશાહી હોદ્દા પ્રત્યે આદર અને જાગૃતિ કેળવવી.
• નદી, તળાવ કે સમુદ્રમાં થતા ડૂબવાના અકસ્માતો અટકાવવા માટે સલામતીના નિયમો અને પ્રાથમિક સારવાર (CPR) અંગે સમાજને જાગૃત કરવો.

🌟 મહત્વ અને વર્તમાન વર્ષની થીમ

બંધારણીય અને રાષ્ટ્રીય મહત્વ: ભારતીય બંધારણના અનુચ્છેદ 60 (Article 60) હેઠળ સુપ્રીમ કોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) રાષ્ટ્રપતિને શપથ લેવડાવે છે. 25 July ની આ પરંપરાએ ભારતીય લોકશાહીમાં સતતતા અને શિસ્ત દર્શાવી છે.
વૈજ્ઞાનિક અને તબીબી મહત્વ: IVF તકનીકે સંતાનપ્રાપ્તિની સમસ્યાથી પીડાતા વિશ્વના કરોડો દંપતીઓ માટે આશાનું નવું કિરણ પ્રગટાવ્યું હતું.

🔬 'ભારતના પ્રથમ ટેસ્ટ ટ્યુબ બેબી'

🌍 ભારતમાં ઉજવણી અને પ્રવૃત્તિઓ

ભારતમાં ઉજવણી: નવી દિલ્હી સ્થિત રાષ્ટ્રપતિ ભવન ખાતે સંસદના સેન્ટ્રલ હોલમાં શપથ ગ્રહણ અને બંધારણીય કાર્યક્રમો સ્મરણ કરાય છે. નેશનલ ડિઝાસ્ટર રિસ્પોન્સ ફોર્સ (NDRF) અને ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ ટીમો દ્વારા વોટર રેસ્ક્યૂ મોકડ્રિલ યોજાય છે. GPSC, CCE અને UPSC ની તૈયારી કરતા પ્લેટફોર્મ્સ પર Presidential Oath Article 60, Chief Justice of India, Neelam Sanjiva Reddy 1977, World Drowning Prevention Day (WHO), IVF Technology (Louise Brown 1978) અને Dr. Subhash Mukhopadhyay (India's 1st IVF Baby) પર વિશેષ ઓનલાઈન કસોટીઓ યોજાય છે.

સામાન્ય પ્રવૃત્તિઓ: આજના દિવસે જળાશયો નજીક સલામતી રાખવી અને સ્વિમિંગ શીખતી વખતે સુરક્ષા સાધનોનો ઉપયોગ કરવાનો સંકલ્પ કરવો, શાળાઓ અને કૉલેજોમાં "ભારતીય રાષ્ટ્રપતિઓની ચૂંટણી અને બંધારણીય જોગવાઈઓ" તથા "તબીબી વિજ્ઞાનમાં ક્રાંતિ" પર વક્તૃત્વ અને નિબંધ સ્પર્ધા યોજાય છે તથા સોશિયલ મીડિયા પર #WorldDrowningPreventionDay #PresidentialOath #July25Tradition #LouiseBrown #IVFRevolution #Article60 અને #RashtrapatiBhavan હેશટેગ દ્વારા તથ્યો શેર કરવામાં આવે છે.

💡 રસપ્રદ અને ઓછા જાણીતા તથ્યો (Interesting Facts)

• બિનહરીફ ચૂંટાયેલા રાષ્ટ્રપતિ: 1977 માં નીલમ સંજીવ રેડ્ડી ભારતના પ્રથમ એવા રાષ્ટ્રપતિ બન્યા હતા જેઓ બિનહરીફ (Unopposed) ચૂંટાયા હતા અને તેમણે 25 July ના રોજ શપથ લીધા હતા.
• પ્રથમ મહિલા રાષ્ટ્રપતિ શપથ: 25 July 2007 ના રોજ શ્રીમતી પ્રતિભા પાટીલ એ ભારતના પ્રથમ મહિલા રાષ્ટ્રપતિ તરીકે 25 July ના રોજ શપથ ગ્રહણ કર્યા હતા.
• કોનકોર્ડ વિમાન હોનારત (2000): 25 July 2000 ના રોજ એર ફ્રાન્સનું 'કોનકોર્ડ' (Concorde) સુપરસોનિક પેસેન્જર વિમાન પેરિસ નજીક ક્રેશ થયું હતું, જેનાથી સુપરસોનિક કોમર્શિયલ ફ્લાઇટ્સનો અંત આવ્યો હતો.
• WHO ના આંકડા મુજબ વિશ્વમાં દર વર્ષે આશરે 2,36,000 થી વધુ લોકો પાણીમાં ડૂબી જવાથી જીવ ગુમાવે છે.

👤 મહત્વપૂર્ણ વ્યક્તિઓ અને સંસ્થાઓ

• નીલમ સંજીવ રેડ્ડી: 25 July ની શપથ પરંપરા શરૂ કરનાર ભારતના 6ઠ્ઠા રાષ્ટ્રપતિ.
• ડૉ. રોબર્ડ એડવર્ડ્સ અને બ્રિટિશ ટીમ: IVF તકનીકના પિતામહ (2010 માં નોબેલ પુરસ્કાર વિજેતા).
• WHO / રાષ્ટ્રપતિ ભવન: વૈશ્વિક અને રાષ્ટ્રીય શિખર સંસ્થાઓ.

🚀 આજના સમયમાં પ્રાસંગિકતા અને નાગરિક ફરજ

જળ સુરક્ષા અને બંધારણીય જાગૃતિ: ચોમાસા દરમિયાન નદીઓ, ડેમ અને દરિયાકાંઠે પ્રવાસીઓ માટે સુરક્ષા દિશાનિર્દેશોનું કડક પાલન કરાવવું. ઉપરાંત, દેશના રાષ્ટ્રપતિ પદના બંધારણીય અધિકારો અને નાગરિકોની મૂળભૂત ફરજો વિશે સમજ કેળવવી એ સમયની માંગ છે.
આપણે શું કરી શકીએ? આજના દિવસે ભારતીય બંધારણના અનુચ્છેદ 52 થી 62 (રાષ્ટ્રપતિ સંબંધિત જોગવાઈઓ) વિશે વિગતવાર વાંચવું, પાણીમાં ડૂબતી વ્યક્તિને બચાવવાના સુરક્ષા પગલાં અને CPR તાલીમ વિશે અભ્યાસ કરવો તથા તબીબી વિજ્ઞાનમાં IVF અને બાયોટેકનોલોજી ક્ષેત્રે થયેલા નવા સંશોધનો વિશે માહિતી મેળવવી.

❓ વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQs)

---