તારીખ: 27 નવેમ્બર
આ દિવસ ભારતમાં માનવ જીવન બચાવવા માટે અંગદાનનું મહત્વ સમજાવતા 'રાષ્ટ્રીય અંગદાન દિવસ' તરીકે મનાવાય છે, તેમજ મહાન હિન્દી કવિ હરિવંશ રાય બચ્ચન અને લોકસભાના પ્રથમ અધ્યક્ષ જી. વી. માવળંકરની જન્મજયંતિ સાથે જોડાયેલો છે. આ લેખનો મુખ્ય હેતુ વાચકો અને વિદ્યાર્થીઓને 'રાષ્ટ્રીય અંગદાન દિવસ', હરિવંશ રાય બચ્ચનનું સાહિત્યિક પ્રદાન, સંસદીય ઇતિહાસ અને 27 નવેમ્બરના ઐતિહાસિક બનાવોથી માહિતગાર કરવાનો છે.

📜 ઇતિહાસ અને ઉત્પત્તિ (History & Origin)

🎯 મુખ્ય હેતુ અને ઉજવણી

દર વર્ષે 27 નવેમ્બર ના રોજ ભારતભરમાં હેલ્થ ફાઉન્ડેશન્સ, સાહિત્યિક મંડળો અને સંસદીય સંસ્થાઓ દ્વારા આ તારીખ મનાવાય છે, જેના મુખ્ય ઉદ્દેશ્યો નીચે મુજબ છે:

• બ્રેઇન ડેડ કે મૃત્યુ પછી અંગદાન (Organ Donation) કરવા માટે લોકોને પ્રેરિત કરવા જેથી જરૂરિયાતમંદ દર્દીઓને નવું જીવન મળી શકે.
• ભારતીય સાહિત્ય અને પ્રથમ લોકસભાના સંસદીય આદર્શોને યાદ કરવા.

🌟 મહત્વ અને વર્તમાન વર્ષની થીમ

આરોગ્ય ક્ષેત્રે મહત્વ: એક વ્યક્તિનું અંગદાન મૃત્યુ પછી પણ 8 જેટલા લોકોના પ્રાણ બચાવી શકે છે.
સાહિત્યિક અને સંસદીય મહત્વ: જી. વી. માવળંકરે ભારતીય લોકશાહીના પ્રથમ નિયમો અને પરંપરાઓનો પાયો નાખ્યો હતો, જ્યારે હરિવંશ રાય બચ્ચને હિન્દી કવિતાને નવી ઊંચાઈ આપી હતી.

🏛️ સંસદીય વારસો (Dada Saheb Mavalankar)

🌍 ભારતમાં ઉજવણી અને પ્રવૃત્તિઓ

ભારતમાં ઉજવણી: ઓર્ગન ટ્રાન્સપ્લાન્ટ હોસ્પિટલો દ્વારા અંગદાતાઓના પરિવારોનું સન્માન કરવામાં આવે છે. સાહિત્યિક સંસ્થાઓમાં 'મધુશાલા' અને હરિવંશ રાય બચ્ચનની કવિતાઓનું પઠન યોજાય છે. GPSC, CCE અને UPSC ની તૈયારી કરતા પ્લેટફોર્મ્સ પર ભારતીય લોકસભાના અધ્યક્ષ (Speaker) ની સત્તાઓ, જી. વી. માવળંકરનું યોગદાન અને સંસદીય પ્રક્રિયાઓ પર વિશેષ ઓનલાઈન કસોટીઓ યોજાય છે.

સામાન્ય પ્રવૃત્તિઓ: શાળાઓ અને કોલેજોમાં "અંગદાન જાગૃતિ" અને "હરિવંશ રાય બચ્ચનની કાવ્ય સૃષ્ટિ" પર નિબંધ, વક્તૃત્વ અને કાવ્ય પઠન સ્પર્ધા, અંગદાન માટેના ઓનલાઇન પ્લેજ (Pledge) ફોર્મ ભરવાના અભિયાન તથા સોશિયલ મીડિયા પર #OrganDonationDay, #NOTTO, #HarivanshRaiBachchan, #GVMavalankar અને #Madhushala હેશટેગ દ્વારા તથ્યો શેર કરવામાં આવે છે.

💡 રસપ્રદ અને ઓછા જાણીતા તથ્યો (Interesting Facts)

• 'મધુશાલા' નું પ્રકાશન: હરિવંશ રાય બચ્ચનની પ્રખ્યાત કૃતિ 'મધુશાલા' સૌપ્રથમ 1935 માં પ્રકાશિત થઈ હતી, જેણે હિન્દી કવિતા જગતમાં ધૂમ મચાવી હતી.
• અલ્ફ્રેડ નોબેલની વસિયત: 27 નવેમ્બર 1895 ના રોજ અલ્ફ્રેડ નોબેલે તેમની અંતિમ વસિયત (Will) પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા, જેનાથી 'નોબેલ પુરસ્કાર' ની સ્થાપના થઈ.
• વી. પી. સિંહ પુણ્યતિથિ: 27 નવેમ્બર 2008 ના રોજ ભારતના પૂર્વ પ્રધાનમંત્રી વી. પી. સિંહ (વિશ્વનાથ પ્રતાપ સિંહ) નું અવસાન થયું હતું.
• જી. વી. માવળંકર અમદાવાદ મ્યુનિસિપાલિટીના પ્રમુખ તરીકે પણ સેવા આપી ચૂક્યા હતા.

👤 મહત્વપૂર્ણ વ્યક્તિઓ અને સંસ્થાઓ

• હરિવંશ રાય બચ્ચન: પ્રખ્યાત હિન્દી કવિ (અમિતાભ બચ્ચનના પિતા).
• જી. વી. માવળંકર: લોકસભાના પ્રથમ અધ્યક્ષ ('દાદાસાહેબ').
• NOTTO: નેશનલ ઓર્ગન એન્ડ ટિશ્યુ ટ્રાન્સપ્લાન્ટ ઓર્ગેનાઇઝેશન.

🚀 આજના સમયમાં પ્રાસંગિકતા અને નાગરિક ફરજ

સામાજિક અંધશ્રદ્ધા દૂર કરવી અને સંસદીય મર્યાદાઓ: મૃત્યુ પછી અંગદાન કરવા વિશે સમાજમાં વ્યાપેલી ભ્રાંતિઓ દૂર કરવી અત્યંત જરૂરી છે. ઉપરાંત, આજના યુગમાં સંસદની કાર્યવાહી સુચારુ રીતે ચલાવવા પ્રથમ સ્પીકર માવળંકરના આદર્શો પ્રાસંગિક છે.
આપણે શું કરી શકીએ? NOTTO ની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર જઈને મૃત્યુ પછી અંગદાન કરવાનો સંકલ્પ લેવો, હરિવંશ રાય બચ્ચનની આત્મકથા (જેમ કે 'ક્યા ભૂલૂં ક્યા યાદ કરૂં') વાંચવી તથા ભારતીય લોકશાહી અને સંસદની કામગીરી વિશે માહિતી મેળવવી.

❓ વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQs)

---