તારીખ: 22 July
આ દિવસ ભારતીય બંધારણ સભા દ્વારા રાષ્ટ્રધ્વજ 'તિરંગા' ને સત્તાવાર રીતે અપનાવવાનો 'રાષ્ટ્રીય ધ્વજ અંગીકાર દિવસ' (National Flag Adoption Day - 1947), ઈસરો (ISRO) દ્વારા હાથ ધરાયેલા 'ચંદ્રયાન-2' મિશનનું સફળ લોન્ચિંગ (2019) તથા ગણિતશાસ્ત્રમાં મનાવાતો 'પાઇ સન્નિકટન દિવસ' (Pi Approximation Day - 22/7) માટે જાણીતો છે. આ લેખનો મુખ્ય હેતુ વાચકો અને વિદ્યાર્થીઓને ભારતીય રાષ્ટ્રધ્વજનો ઇતિહાસ, પિંગલી વેંકય્યાનું યોગદાન, ISRO નું ચંદ્રયાન-2 મિશન, ગણિત અને 22 July ના ઐતિહાસિક બનાવોથી માહિતગાર કરવાનો છે.

📜 ઇતિહાસ અને ઉત્પત્તિ (History & Origin)

🎯 મુખ્ય હેતુ અને ઉજવણી

દર વર્ષે 22 July ના રોજ રાષ્ટ્રીય અને વૈશ્વિક સ્તરે કેન્દ્રીય સંસ્કૃતિ મંત્રાલય, ભારત સરકાર, ISRO, શૈક્ષણિક અને ગણિત સંસ્થાઓ દ્વારા આ તારીખ મનાવાય છે, જેના મુખ્ય ઉદ્દેશ્યો નીચે મુજબ છે:

• દેશના નાગરિકો અને યુવા પેઢીમાં રાષ્ટ્રધ્વજ 'તિરંગા' પ્રત્યે આદર, દેશભક્તિ અને બંધારણીય મૂલ્યોનું સિંચન કરવું.
• અવકાશ વિજ્ઞાન, સ્પેસ સંશોધન અને ગણિતશાસ્ત્ર પ્રત્યે રુચિ વધારવી.

🌟 મહત્વ અને વર્તમાન વર્ષની થીમ

રાષ્ટ્રીય અને બંધારણીય મહત્વ: રાષ્ટ્રીય ધ્વજ એ ભારતની સાર્વભૌમત્વ, આઝાદી, એકતા અને ગૌરવનું સર્વોચ્ચ પ્રતીક છે. તેની ડિઝાઇન આંધ્રપ્રદેશના મહાન સ્વતંત્રતા સેનાની પિંગલી વેંકય્યા (Pingali Venkayya) દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવી હતી.
વૈજ્ઞાનિક અને આર્થિક મહત્વ: ચંદ્રયાન-2 એ ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવ પર ઓર્બિટર સફળતાપૂર્વક સ્થાપિત કર્યું હતું, જે આજે પણ વૈજ્ઞાનિક ડેટા મોકલી રહ્યું છે.

🏛️ 'ભારતીય ધ્વજ સંહિતા' (Flag Code of India 2002)

🌍 ભારતમાં ઉજવણી અને પ્રવૃત્તિઓ

ભારતમાં ઉજવણી: દેશભરની સરકારી કચેરીઓ, શાળાઓ અને કૉલેજોમાં ધ્વજ સંહિતા (Flag Code of India) ની જાણકારી અને રાષ્ટ્રધ્વજ સન્માન કાર્યક્રમો યોજાય છે. ISRO અને સાયન્સ મ્યુઝિયમ્સમાં ચંદ્રયાન મિશન્સ પર વિશેષ પ્રદર્શન યોજાય છે. GPSC, CCE અને UPSC ની તૈયારી કરતા પ્લેટફોર્મ્સ પર National Flag Adoption 1947, Pingali Venkayya, Flag Code of India 2002, Chandrayaan-2 (GSLV Mk III / LVM3), Pi Approximation Day (22/7) અને July Revolution 1830 પર વિશેષ ઓનલાઈન કસોટીઓ યોજાય છે.

સામાન્ય પ્રવૃત્તિઓ: આજના દિવસે રાષ્ટ્રીય ધ્વજ અને ધ્વજ સંહિતાના નિયમો (ફ્લેગ કોડ) વિશે માહિતી મેળવવી, શાળાઓ અને કૉલેજોમાં "આપણા તિરંગાનો ઇતિહાસ અને પિંગલી વેંકય્યા" તથા "ચંદ્રયાન મિશનમાં ભારતની સફળતા" પર વક્તૃત્વ અને નિબંધ સ્પર્ધા યોજાય છે તથા સોશિયલ મીડિયા પર #NationalFlagAdoptionDay #HarGharTiranga #Tiranga #PingaliVenkayya #Chandrayaan2 #ISRO #PiApproximationDay અને #FlagCodeOfIndia હેશટેગ દ્વારા તથ્યો શેર કરવામાં આવે છે.

💡 રસપ્રદ અને ઓછા જાણીતા તથ્યો (Interesting Facts)

• તિરંગાના રંગોનું પ્રતીક: ભારતીય ધ્વજમાં કેસરી રંગ સાહસ અને ત્યાગનું, સફેદ રંગ શાંતિ અને સત્યનું તથા લીલો રંગ વિશ્વાસ અને સમૃદ્ધિનું પ્રતીક છે. મધ્યમાં આવેલું 24 આરાવાળું અશોક ચક્ર ધર્મ અને પ્રગતિનું સૂચક છે.
• તિલક મંડાલય જેલ સજા (1908): 22 July 1908 ના રોજ લોકમાન્ય બાલ ગંગાધર તિલકને બ્રિટિશ સરકારે રાજદ્રોહના કેસમાં 6 વર્ષની જેલ અને મંડાલય (મ્યાનમાર) જેલમાં મોકલવાની સજા સંભળાવી હતી.
• ISRO APPLE સેટેલાઇટ (1981): 22 July 1981 ના રોજ ભારતના પ્રથમ પ્રાયોગિક સંચાર ઉપગ્રહ 'APPLE' (Ariane Passenger Payload Experiment) એ કામ કરવાનું શરૂ કર્યું હતું.
• ભારતમાં રાષ્ટ્રીય ધ્વજ માત્ર ખાદી (Khadi) અથવા હાથવણાટના કાપડમાંથી બનાવવાની જ કાનૂની પરંપરા રહી છે.

👤 મહત્વપૂર્ણ વ્યક્તિઓ અને સંસ્થાઓ

• પિંગલી વેંકય્યા: ભારતીય રાષ્ટ્રધ્વજ તિરંગાના મૂળ ડિઝાઇનર.
• પંડિત જવાહરલાલ નેહરુ: 1947 માં બંધારણ સભામાં ધ્વજ સ્વીકારનો પ્રસ્તાવ રજૂ કરનાર પૂર્વ પ્રધાનમંત્રી.
• ISRO: ભારતની શિખર અવકાશ સંશોધન સંસ્થા.

🚀 આજના સમયમાં પ્રાસંગિકતા અને નાગરિક ફરજ

રાષ્ટ્રીય ધ્વજ પ્રત્યે જાગૃતિ અને ગણિત વિજ્ઞાન: 'હર ઘર તિરંગા' જેવા અભિયાનો દ્વારા દરેક નાગરિકમાં રાષ્ટ્રભાવના અને નાગરિક ફરજોની સજાગતા વધારવી. ઉપરાંત, પાઇ સન્નિકટન દિવસ દ્વારા વિદ્યાર્થીઓમાં ગણિત વિષય પ્રત્યેની નીરસતા દૂર કરી રુચિ કેળવવી એ સમયની માંગ છે.
આપણે શું કરી શકીએ? આજના દિવસે ભારતીય રાષ્ટ્રધ્વજના વિકાસનો ઇતિહાસ (1906 થી 1947 સુધીના પરિવર્તનો) વિગતવાર વાંચવું, ધ્વજ સંહિતા 2002 ના કાયદાકીય નિયમો અને ધ્વજાવરોહણની સાચી પદ્ધતિ વિશે અભ્યાસ કરવો તથા ચંદ્રયાન-2 મિશન અને તેના ઓર્બિટરની શોધખોળ વિશે વિગતવાર માહિતી મેળવવી.

❓ વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQs)

---