તારીખ: 23 June
આ દિવસ આંતરરાષ્ટ્રીય ઓલિમ્પિક સમિતિની સ્થાપના અને રમતગમતના પ્રોત્સાહન માટે મનાવાતો 'આંતરરાષ્ટ્રીય ઓલિમ્પિક દિવસ' (International Olympic Day - 1948), સંયુક્ત રાષ્ટ્રનો 'યુએન જાહેર સેવા દિવસ' (UN Public Service Day), ભારતમાં અંગ્રેજી શાસનનો પાયો નાખનાર 'પ્લાસીનું યુદ્ધ' (Battle of Plassey - 1757) તથા પ્રખ્યાત રાજનીતિજ્ઞ ડો. શ્યામાપ્રસાદ મુખર્જીનો શહાદત દિવસ (1953) માટે જાણીતો છે. આ લેખનો મુખ્ય હેતુ વાચકો અને વિદ્યાર્થીઓને ઓલિમ્પિક ચળવળ (IOC), પ્લાસીના યુદ્ધનો ઇતિહાસ, ભારતીય જનસંઘ, જાહેર વહીવટ અને 23 June ના ઐતિહાસિક બનાવોથી માહિતગાર કરવાનો છે.

📜 ઇતિહાસ અને ઉત્પત્તિ (History & Origin)

🎯 મુખ્ય હેતુ અને ઉજવણી

દર વર્ષે 23 June ના રોજ વૈશ્વિક સ્તરે આંતરરાષ્ટ્રીય ઓલિમ્પિક કમિટી (IOC), ભારતીય ઓલિમ્પિક સંઘ (IOA), સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN), કેન્દ્રીય યુવા અને રમતગમત મંત્રાલય તથા પર્સોનલ મંત્રાલય દ્વારા આ તારીખ મનાવાય છે, જેના મુખ્ય ઉદ્દેશ્યો નીચે મુજબ છે:

• રમતગમત દ્વારા શારીરિક ફિટનેસ, સમાનતા, ભાઈચારા અને ઓલિમ્પિક મૂલ્યો (Excellence, Respect, Friendship) નો પ્રસાર કરવો.
• જાહેર સેવકો (Public Servants) ની સમાજ પ્રત્યેની જવાબદારી અને કાર્યક્ષમતાને બિરદાવવી.

🌟 મહત્વ અને વર્તમાન વર્ષની થીમ

રમતગમત અને વૈશ્વિક મહત્વ: આધુનિક ઓલિમ્પિક રમતગમત એ વિશ્વના વિવિધ દેશોને એકતાના તાંતણે બાંધતો સૌથી મોટો ખેલ મહોત્સવ છે.
રાષ્ટ્રીય અને ઐતિહાસિક મહત્વ: પ્લાસીના યુદ્ધે ભારતનો ઇતિહાસ બદલી નાખ્યો હતો, જ્યારે ડો. શ્યામાપ્રસાદ મુખર્જીના સત્યાગ્રહને કારણે જમ્મુ-કાશ્મીરમાં પ્રવેશવા માટે 'પરમિટ સિસ્ટમ' રદ્દ કરવામાં આવી હતી.

🏛️ 'IOC' (International Olympic Committee)

🌍 ભારતમાં ઉજવણી અને પ્રવૃત્તિઓ

ભારતમાં ઉજવણી: કેન્દ્રીય રમતગમત મંત્રાલય અને IOA દ્વારા દેશભરમાં 'ઓલિમ્પિક ડે રન' (Olympic Day Run) અને રમતગમત સ્પર્ધાઓ યોજાય છે. દેશના શ્રેષ્ઠ લોકસેવકોને 'Prime Minister's Awards for Excellence in Public Administration' અર્પણ કરાય છે. GPSC, CCE અને UPSC ની તૈયારી કરતા પ્લેટફોર્મ્સ પર IOC (લુસાને), પ્લાસીનું યુદ્ધ 1757, રોબર્ટ ક્લાઇવ, ડો. શ્યામાપ્રસાદ મુખર્જી, અનુચ્છેદ 370 ઇતિહાસ અને UN Public Service Day પર વિશેષ ઓનલાઈન કસોટીઓ યોજાય છે.

સામાન્ય પ્રવૃત્તિઓ: આજના દિવસે કોઈપણ એક રમત રમવી અને દૈનિક જીવનમાં ફિટનેસ અપનાવવી, શાળાઓ અને કૉલેજોમાં "ઓલિમ્પિક રમતોમાં ભારતનું સ્થાન" અને "પ્લાસીનું યુદ્ધ - ભારતનો ઇતિહાસ" પર વક્તૃત્વ અને નિબંધ સ્પર્ધા યોજાય છે તથા સોશિયલ મીડિયા પર #OlympicDay #MoveForPeace #UNPublicServiceDay #BattleOfPlassey #ShyamaPrasadMukherjee અને #IOA હેશટેગ દ્વારા તથ્યો શેર કરવામાં આવે છે.

💡 રસપ્રદ અને ઓછા જાણીતા તથ્યો (Interesting Facts)

• ઓલિમ્પિક રીંગ્સનો અર્થ: ઓલિમ્પિકના ધ્વજમાં આવેલા 5 રંગીન રીંગ (Rings) વિશ્વના 5 મહાદ્વીપો (એશિયા, યુરોપ, આફ્રિકા, અમેરિકા, ઓસ્ટ્રેલિયા) ની એકતા દર્શાવે છે.
• કેન્દ્રીય મંત્રી મુખર્જી: ડો. શ્યામાપ્રસાદ મુખર્જી સ્વતંત્ર ભારતની પ્રથમ કેન્દ્રીય કેબિનેટમાં વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી હતા. તેમણે 1951 માં ભારતીય જનસંઘની સ્થાપના કરી હતી.
• એર ઇન્ડિયા કનિષ્ક હોનારત (1985): 23 June 1985 ના રોજ આયર્લેન્ડના દરિયાકાંઠા નજીક એર ઇન્ડિયાના કનિષ્ક વિમાન (Flight 182) માં આતંકવાદી બોમ્બ ધમાકો થયો હતો, જેમાં 329 લોકો માર્યા ગયા હતા.
• આંતરરાષ્ટ્રીય વિધવા દિવસ (International Widows Day) પણ દર વર્ષે 23 June ના રોજ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર દ્વારા મનાવવામાં આવે છે.

👤 મહત્વપૂર્ણ વ્યક્તિઓ અને સંસ્થાઓ

• પિયરે ડી કૂબર્ટિન: આધુનિક ઓલિમ્પિક રમતોના પિતામહ.
• ડો. શ્યામાપ્રસાદ મુખર્જી: ભારતીય જનસંઘના સંસ્થાપક અને પ્રખર દેશભક્ત.
• IOC / IOA: આંતરરાષ્ટ્રીય તથા રાષ્ટ્રીય રમતગમત નિયામક સંસ્થાઓ.

🚀 આજના સમયમાં પ્રાસંગિકતા અને નાગરિક ફરજ

ફિટ ઇન્ડિયા અને સુશાસન: ભારતમાં ખેલ મહાકુંભ અને 'ખેલો ઇન્ડિયા' દ્વારા યુવાનોને ઓલિમ્પિકમાં મેડલ લાવવા તૈયાર કરવા. ઉપરાંત, જાહેર સેવામાં સુતારતા, પારદર્શકતા અને ડિજિટલ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવો એ સમયની માંગ છે.
આપણે શું કરી શકીએ? આજના દિવસે 15 થી 30 મિનિટ કોઈપણ રમતગમત કે શારીરિક પ્રવૃત્તિ કરવી, ભારતના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ અને 1757 ના પ્લાસીના યુદ્ધના ઇતિહાસ વિશે વિગતવાર વાંચવું તથા ડો. શ્યામાપ્રસાદ મુખર્જીના જીવન અને રાષ્ટ્રીય એકતા માટેના તેમના યોગદાન વિશે અભ્યાસ કરવો.

❓ વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQs)

---